Słowniczek





Rok założenia 1989

  • A
  • B
  • C
  • D
  • E
  • F
  • G
  • H
  • I
  • J
  • K
  • L
  • M
  • N
  • O
  • P
  • R
  • S
  • T
  • U
  • W
  • Z

A

ADR
Umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego materiałów niebezpiecznych.

Awaria wspólna
W ubezpieczeniach morskich, decyzja kapitana statku o poświęceniu części ładunku lub statku albo o poniesieniu nadzwyczajnych wydatków w celu uratowania przed grożącym niebezpieczeństwem całości mienia zaangażowanego w wyprawie morskiej. Koszty awarii wspólnej ponoszone są proporcjonalnie przez każdego z właścicieli uratowanego ładunku i ma charakter ubezpieczenia wzajemnego. Prawnie opisuje ją kodeks morski, zaś warunki szczegółowe winny być zawarte w umowie przewozu morskiego. Narzędziem określania zakresu awarii wspólnej są tzw. Reguły Yorku-Antwerpii.

AWB
Międzynarodowy lotniczy list przewozowy - dokument imienny, niezbywalny.

Powrót do góry


B

BAF
Bunker Adjustment Factor – dodatek z tytułu wzrostu cen paliwa okrętowego.

Baza dostawy
Podział obowiązków pomiędzy eksportera oraz importera; najczęściej do określania bazy dostawy używane są formuły handlowe Incoterms 2000.


Bill of loading (B/L) / Konosament
Dokument potwierdzający przyjęcie towaru na statek w celu przewozu i jednocześnie zobowiązaniem wydania go uprawnionemu odbiorcy w porcie przeznaczenia. Określa status prawny pomiędzy przewoźnikiem a odbiorcą towaru, jak też jest dowodem zawarcia umowy o przewóz. Ma znaczenie papieru wartościowego, gdyż prawa jakie daje nie istnieją bez niego i nie mogą być osobno przenoszone, jest dokumentem reprezentującym towar, na który został wystawiony tzw. document of title.


Powrót do góry


C

CAF
Currency Adjustment Factor - dodatek waloryzacyjny, z tytułu zmiany kursu walut.


CIM
Kolejowy list przewozowy.


CMR
Międzynarodowy samochodowy list przewozowy - dokument imienny, niezbywalny.


Container Depot
Miejsce składowania pustych kontenerów.


Powrót do góry


D

Dekonsolidacja
Dzielenie skonsolidowanej przesyłki na pojedyncze, przeznaczone dla kolejnego odbiorcy.


DGR
Dangerous Goods Regulations – zbiór przepisów regulujących sposób przewozu i dokumentowania przewozu lotniczych przesyłek niebezpiecznych.


Door to Door
Dostawa przesyłki od drzwi do drzwi.


Drobnica
Z reguły ładunek o wadze poniżej 2,5 tony (wyjątkiem jest fracht lotniczy); podstawowym wyróżnikiem, bez względu na środek transport jest sposób naliczania frachtu - zleceniodawca płaci za wagę faktyczną lub obliczeniową przesyłki, bez względu na wielkość (objętość i(lub) ładowność) środka przewozowego użytego do transportu (naczepa, kontener, wago, samolot).


Powrót do góry


E

ETA
Estimated Time of Arrival – przewidywany czas przybycia przesyłki do miejsca przeznaczenia.


ETD
Estimated Time of Departure – przewidywany termin wyjścia statku z portu; skrót używany w rozkładach rejsów statków.


Europaleta
Paleta drewniana o wymiarach 1200 x 800 mm i wysokości z ładunkiem do 1000 mm; oznakowana literami EUR w owalu.


Powrót do góry


F

FCL
Full Container Load – Przesyłka pełnokontenerowa.


First-expire, First-out (FEFO)
First expire, First out -Zasada zarządzania zapasami magazynowymi: pierwszy traci ważność, pierwszy wychodzi.


First-in, First-out (FIFO)
Zasada zarządzania zapasami magazynowymi: pierwszy przybył, pierwszy wychodzi.


Form A
Świadectwo pochodzenia, potwierdzające kraj lub region pochodzenia towaru, wymagane przy imporcie z krajów rozwijających się i słabo rozwiniętych, aby skorzystać ze stawki preferencyjnej.


Fumigacja
Zwalczanie szkodników roślin mogących znajdować się w opakowaniach drewnianych, paletach przez użycie fumigantów, środków chemicznych np. bromku etylu.


Powrót do góry


G

Gestia transportowa
Jest to prawo i obowiązek wynikający z kontraktu kupna - sprzedaży, zorganizowania i dokonania oraz zapłacenia transportu danego towaru. Posiadanie gestii transportowej w eksporcie oznacza: sprzedawanie towaru z opłaceniem kosztów transportu "jak najdalej", a w imporcie kupowanie go "jak najbliżej" miejsca wysyłki lub produkcji.


Powrót do góry


H

HAWB
House Air Waybill - spedytorski lotniczy list przewozowy - zawiera spis pojedynczych przesyłek skonsolidowanych dla potrzeb transportu, w którym wyszczególniona jest cena za przewóz według stawki oferowanej klientowi przez spedytora.


Powrót do góry


I

IMDG
International Maritime Dangerous Goods (Code) - kodeks zawierający przepisy dotyczące przewozów niebezpiecznych towarów. drogą morską.


Intrastat
Deklaracja będąca źródłem danych o wymianie towarowej Polski z innymi państwami Unii Europejskiej. Obowiązek dokonywania zgłoszeń Inrastat jest nałożony na podmioty zdefiniowane w ustawie Prawo Celne, prowadzące wewnątrzwspólnotową wymianę towarową, której wartość przekracza wartości tzw.progów statystycznych.


ISPS
International Ship & Port Facility Security fee – opłata pobierana przez armatorów oraz porty morskie w związku z nałożonym obowiązkiem podniesienia ogólnego poziomu bezpieczeństwa.


Powrót do góry


J

Just In Time
(ang. dokładnie na czas), jest to strategia zarządzania zapasami stosowana w celu usprawnienia zwrotu inwestycji poprzez redukcję poziomu zapasów w całym procesie produkcyjno-magazynowym i związanymi z nim kosztami.

Kolejny zapas jest zamawiany w momencie kiedy zostanie osiągnięte minimum magazynowe. Dzięki temu minimalizuje się przestrzeń i koszty magazynowe. Jednakże, jedną z przeszkód w systemie JIT jest fakt, że poziom minimum magazynowego determinowany przez historię zapotrzebowania. Jeśli zapotrzebowanie wzrasta powyżej planowanego na podstawie przeciętnych danych z poprzednich okresów/u, firma może wyczerpać wszystkie zapasy i spotykać się z zażaleniami ze strony klienta.Aby zapewnić 95%-ową sprawność obsługi firma powinna wprowadzić minimum 2 odmienne standardy zarządzania zapasami na bezpiecznym poziomie. Przewidywany poziom zapotrzebowania powinien być planowany na podstawie Kanban do czasu kiedy nie będzie można ustalić trendów. Ostatnimi czasy analitycy twierdzą, że lepszym od jakichkolwiek innych wskaźników jest przeciętne zapotrzebowanie z ostatnich 13 tygodni.


Powrót do góry


K

Karnet ATA
Karnet gwarancyjny może zostać zastosowany do procedury tranzytu jako dokument tranzytowy. Musi dotyczyć towarów, których miejsce wysyłki lub przeznaczenia znajduje się poza polskim obszarem celnym. kwestie stosowania karnetu ATA reguluje w sposób szczegółowy Konwencja celna w sprawie karnetu ATA dla odprawy warunkowej towarów (konwencja ATA sporządzona w Brukseli dnia 6 grudnia 1961r. – Dz.U. z 1969r. Nr 30, poz. 242, 243).


Karnet TIR
Karnet gwarancyjny TIR może zostać zastosowany do procedury tranzytu jeśli: - przewóz towarów z jego zastosowaniem rozpoczął się lub ma się zakończyć poza polskim/wspólnotowym obszarem celnym, lub - dotyczy przesyłek towarów, które mają zostać wyładowane na polskim obszarze celnym i które są przewożone wraz z towarami przeznaczonymi do wyładowania poza polskim/wspólnotowym obszarem celnym. Kwestie stosowania karnetu TIR reguluje w sposób szczegółowy Konwencja celna dotycząca międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (konwencja TIR sporządzona w Genewie 14 listopada 1975r. – Dz.U. z 1984r. Nr 17, poz. 76, 77).


Konfekcjonowanie
Przepakowywanie towaru z opakowań zbiorczych do opakowań detalicznych.


Konsolidacja
Grupowanie mniejszych ładunków w większe dla celów transportowych (minimalizacja kosztów poprzez zwiększenie stopnia wykorzystania środków transportu).


Powrót do góry


L

LCL
Less than Container Load – forma spedycji morskiej, znana jako drobnica kontenerowa. Podstawową zaletą jest fakt, że spedytorzy obciążają za w/m, a nie cały kontener.


List przewozowy
Podstawowy dokument, za którym następuje transport towaru.


Logistyka
Zintegrowany system planowania, organizowania, kierowania i kontrolowania procesów fizycznych obiegu towarów i ich informacyjnych uwarunkowań, w aspekcie optymalizacji realizowanych działań i celów.
(wg. P.Blaik)

Istotę logistyki stanowi czasowo - przestrzenny przepływ materiałów (ładunków) i informacji. Przepływ ten może być odnoszony do dowolnie wyodrębnionego obszaru. W ten sposób wyróżnieniu podlega logistyka przedsiębiorstwa przemysłowego jako ta część przepływów ładunków i informacji, która związana jest z jego działalnością gospodarczą.
(wg A. Jonca)

Logistyka obejmuje planowanie, koordynację i sterowanie przebiegiem, zarówno w aspekcie czasu jak i przestrzeni, realnych procesów realizujących przyjęte cele. W szczególności dotyczy to przestrzennego i czasowego:
- rozmieszczenia
- stanu
- przepływu
dóbr będących podmiotami tych procesów, a więc ludzi, dóbr materialnych, informacji i ośrodków finansowych. W przypadku, gdy organizacją jest przedsiębiorstwo produkcyjne, logistyka obejmuje planowanie, kształtowanie, sterowanie i kontrolowanie przepływów materiałów (surowców, części) i produktów (półproduktów i produktów finalnych) oraz związanych z nimi przepływów informacji od dostawców do przedsiębiorstwa, wewnątrz przedsiębiorstwa i od przedsiębiorstwa do klientów. Kształtowanie, planowanie, sterowanie i kontrola odnoszą się do wszystkich procesów związanych z tymi przepływami, o ile maja one wpływ na czas i miejsce ich przebiegu.
(wg S. Krawczyka)

Logistyka to kształtowanie optymalnych strumieni materiałów i związanych z nimi strumieni informacji w celu zaspokojenia potrzeb w rozpatrywanym obszarze, przy racjonalnych kosztach. Materiał oznacza tu surowce, półfabrykaty, wyroby finalne, części zamienne i materiały eksploatacyjne. Obszar ma znaczenie terytorialne (wydział, zakład, region) lub branżowe (przemysł spożywczy, dystrybucja leków itp.).
(wg J. Fijałkowskiego)

Do opracowania hasła wykorzystane zostały definicje logistyki przedstawione na stronie www.logistykafirm.com.


LSFS
Low Sulfur Fuel Surcharge.


LTL - Less Than Truckload
Forma spedycji samochodowej, znana jako drobnica samochodowa.


Powrót do góry


M

Magazyn celny
Customs warehouse – magazyn objęty nadzorem władz celnych, umożliwiający tymczasowe (określone przepisami celnymi) składowanie towaru oczekującego na odprawę celną.


Magazyn wysokiego składowania
Magazyn posiadający regały umożliwiające składowanie paletyzowanych ładunków na kilku poziomach.


Metr ładowny
Współczynnik przeliczeniowy objętości towaru do wagi stosowany w transporcie drogowym; najczęściej stosowany 1 lm= 1850 kg.


Powrót do góry


N

NVOCC
Non Vessel Operating Common Carrier – armator morski nie posiadający własnych statków.


Powrót do góry


O

OCP
Odpowiedzialność cywilna spedytora.


Powrót do góry


P

POD
Port of Discharge - port wyładunku.


POL
Port of Loading - port załadunku.


Przewozy ponadgabarytowe, ponadnormatywne, specjalne
Określane tym mianem ze względu na przekroczenie przez ładunek i (lub) środek transportu przynajmniej jednego z dopuszczalnych dla danego środka transportu kryteriów: wymiarów (długość, szerokość, wysokość) lub tylko jednego z wymiarów nawet o jeden centymetr – dotyczy nie tylko wielkości przestrzeni ładunkowej, ale także maksymalnych wymiarów zewnętrznych środka transportu; dopuszczalnej łącznej masy ładunku i środka transportu w stosunku do obowiązujących normatywów; dopuszczalnego nacisku na oś i (lub) osie standardowego środka transportu.


PSS
Peak Season Surcharge - okresowy dodatek sezonowy wprowadzany w momentach, gdy na danym rynku frachtowym popyt na fracht rośnie, a armatorzy nie mają możliwości podwyższenia podstawowych stawek frachtowych, ponieważ zostały one ustalone np. na cały kwartał.


Powrót do góry


R

Ro-ro
Roll on-roll off - metoda przeładunku poziomego.


Powrót do góry


S

SAD
Single Administrative Document - jednolity dokument administracyjny, zgłoszenia towaru do odprawy celnej.


Skład celny
Zabezpieczony , tymczasowy skład w którym produkty objęte podatkami oraz cłami są magazynowane oczekując na oclenie i opodatkowanie . Zaletą jest opróżnienie płatności, zaś zarządzający magazynem wydaje towar dopiero po zapłaceniu należnych ceł i podatków.


Spedycja
Ogół czynności związany z organizacją dostawy towaru, który obejmuje: doradztwo w zakresie wyboru gestii transportowej, wybór środka transportu i opracowanie planu drogi transportu, w tym przygotowanie ładunku do przewozu (np. formatowanie w jednostki ładunkowe, dobór opakowania itp.); zawieranie umów z przewoźnikami i innymi stronami biorącymi udział w procesie dostawy ładunku (załadowcy, kontrolerzy etc.) oraz organizowanie dostawy towaru do miejsca załadunku na główny środek transportu; sporządzanie i kompletowanie wszelkich dokumentów związanych z dostawą towaru; ubezpieczanie towarów; organizowanie odprawy celnej i innych czynności związanych z kontrolami na granicach; magazynowanie towarów; regulowanie różnego rodzaju należności związanych z operacją dostawy towaru.


Spedytor
Spedytorem jest ten, kto zawodowo, za wynagrodzeniem, podejmuje się we własnym imieniu, lecz na rachunek zleceniodawcy lub w imieniu zleceniodawcy, wysłania lub odbioru przesyłki, zorganizowania całości lub części procesu przemieszczenia przesyłki oraz innych czynności związanych z obsługą przesyłki i jej przemieszczaniem. Do tych czynności zalicza się także: poradnictwo transportowe, ubezpieczenie, przeładunek, składowanie, pakowanie, konfekcjonowanie, dystrybucja, logistyczne i inne temu podobne.


Powrót do góry


T

TEU
Twenty feet Equivalent Unit – jednostka odpowiadająca parametrom kontenera dwudziestostopowego.


THC
Terminal Handling Charge, Opłaty portowe/ terminalowe, czyli opłaty jakie pobiera port za obsługę kontenera (przeładunk kontenera w porcie, rozformowanie, złożenie towaru na magazyn oraz przeładunek na samochód). THC różni się dla różnych portów morskich.


Towary niebezpieczne
Towary, które ze względu na swoje właściwości lub sposób opakowania mogą stanowić zagrożenie dla otoczenia lub ludzi, szczególnie w wypadku kontaktu z ogniem lub wodą, wybuchające pod wpływem określonej temperatury, trujące, etc. Towary te podlegają specyficznym obostrzeniom w transporcie i przy składowaniu; dla każdej gałęzi transportu obowiązują specyficzne międzynarodowe regulacje prawne określające warunki transportu i składowania: transport drogowy – konwencja ADR, transport kolejowy- regulamin RID, transport lotniczy – regulacja IATA DGR, transport morski – kodeks IMDG.


Transit time
Całkowity czas pomiędzy odebraniem przesyłki a jej wysłaniem.


Transport miltimodalny
Oznacza przewóz towarów w jednostkach ładunkowych przy użyciu środków z conajmniej dwóch różnych gałęzi transportu.

Niejednokrotnie pojęcie przewozów kombinowanych jest mylone z zastosowaniem innego środka transportu do odbioru lub dowozu towaru. Przykładem tego może być usługa spedycji lotniczej, przy której spedytor odbiera towar od dostawcy za pomocą samochodu. Nie jest to przewóz kombinowany. Przewozem kombinowanym będzie usługa spedytora, która polega np. Na zmianie wiodącego środka transportu, np. Fracht kolejowy na fracht samochodowy lub lotniczy na morski.


Powrót do góry


W

w/m - waga-miara
Wright-measurement – fracht będzie naliczony per tonę lub 1 metr sześcienny towaru.


Powrót do góry